Boşanma süreci; hukuki bilginin yanı sıra duyarlılık ve gizlilik gerektiren özel bir alandır. Ankara Balgat'ta uzman aile hukuku avukatlarımızla her aşamada yanınızdayız.
Türk Medeni Kanunu çerçevesinde boşanma davası açılabilmesi için kanunda sayılan sebeplerin varlığı aranır. Boşanma sebepleri; zinaya dayalı özel sebepler ile evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına dayalı genel sebepler olarak ikiye ayrılır. Her dava kendine özgü koşullar içerdiğinden strateji dosyaya göre ayrı ayrı belirlenmektedir.
Boşanma Davaları ve Yasal Dayanakları
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 161-166. maddeleri boşanma sebeplerini düzenlemektedir:
Anlaşmalı Boşanma
TMK m.166/3 — En az 1 yıl evlilik, protokol ve tarafların bizzat dinlenmesi şartıyla tek celsede
Çekişmeli Boşanma
TMK m.166/1 — Evlilik birliğinin temelinden sarsılması; kusur tespiti ve delil sunumu gerekli
Zina Nedeniyle
TMK m.161 — Öğrenmeden 6 ay / eylemden 5 yıl içinde hak düşürücü süre
Terk Nedeniyle
TMK m.164 — 6 aylık terk + noter ihtarnamesi koşulu
Fiili Ayrılık
TMK m.166/4 — Ret kararı kesinleşmesinden 1 yıl sonra (7532 s.K., 14.11.2024)
Hayata Kast / Şiddet
TMK m.162 — Hâkimin belirlediği sürede dava açılabilir
Güncel Değişiklik — 2024
Anayasa Mahkemesi, 22.02.2024 tarihli ve E.2023/116, K.2024/56 sayılı kararıyla boşanma davasının reddinden sonra uygulanan 3 yıllık bekleme süresini Anayasa'ya aykırı bularak iptal etmiştir. TBMM, 7532 sayılı Kanun ile TMK 166/4'ü yeniden düzenlemiş ve bu süreyi 1 yılaindirmiştir. Yeni düzenleme 14 Kasım 2024 tarihinden itibaren yürürlüktedir.
Kaynak: anayasa.gov.tr — AYM Basın Duyurusu ve mevzuat.gov.tr — TMK 166/4
Boşanmada Nafaka Türleri
Türk Medeni Kanunu dört farklı nafaka türü düzenlemektedir. Nafaka hakkı koşul ve süreler bakımından birbirinden farklılık gösterir:
Tedbir Nafakası
TMK m.169 — Dava süresince, hâkimin re'sen hükmettiği geçici nafaka. Dava açılır açılmaz talep edilebilir.
Yoksulluk Nafakası
TMK m.175 — Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eşin, kusuru daha ağır olmamak şartıyla süresiz olarak talep edebileceği nafaka.
İştirak Nafakası
TMK m.182/2 — Velayeti verilmeyen ebeveynin çocuk giderlerine katılımı. Çocuğun 18 yaşına kadar ödenir.
Yardım Nafakası
TMK m.364 — Boşanmayla doğrudan bağlantılı olmayan; alt soy, üst soy ve kardeşler arasındaki yoksulluk nafakası.
Boşanma kararının kesinleşmesinden sonra ayrıca nafaka davası açılmak istenirse, TMK 178. maddesi uyarınca boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren 1 yıllık zamanaşımı süresine dikkat etmek kritik önem taşır.
Boşanmada Velayet
TMK 182. maddesi kapsamında hâkim; olanakları ölçüsünde ana ve babayı dinledikten ve çocuk vesayet altında ise vasinin görüşünü aldıktan sonra ana ve babanın haklarını ve çocukla olan kişisel ilişkilerini düzenler. Velayetin belirlenmesinde çocuğun üstün yararı tek ve belirleyici ilkedir.
Mahkeme; çocuğun yaşı, psikolojik durumu, ebeveynlerin fiziksel ve ruhsal durumu ile sunduğu yaşam koşullarını değerlendirir. Sosyal İnceleme Raporu (SİR) ve pedogog görüşü çoğu zanda belirleyici olmaktadır. Velayet kararı kesin değildir; koşulların değişmesi halinde TMK 183 uyarınca değiştirilebilir.
Boşanma Davası Süreci — Adım Adım
İlk Adım
Hukuki Değerlendirme
Dosyanızı inceler, boşanma türünü (anlaşmalı/çekişmeli), nafaka ve velayet konusundaki haklarınızı açıklarız. Strateji birlikte belirlenir.
Hazırlık
Protokol veya Delil Hazırlığı
Anlaşmalı boşanmada velayet, nafaka ve mal paylaşımı protokolü hazırlanır. Çekişmeli boşanmada deliller derlenir, tanıklar belirlenir, kusur analizi yapılır.
Dava
Aile Mahkemesine Başvuru
Yetkili aile mahkemesine dava açılır. Anlaşmalı boşanmada duruşmaya eşlerin bizzat katılması zorunludur. Çekişmeli davalarda tanık dinlenebilir, bilirkişi atanabilir.
Karar
Boşanma Kararı ve Kesinleşme
Anlaşmalı boşanmada karar genellikle aynı günde verilir; istinaf süresi (2 hafta) geçince kesinleşir. Çekişmeli davalarda karar istinaf veya temyiz aşamalarından sonra kesinleşir.
Sonrası
Nüfus Tescili ve Mali Düzenlemeler
Kesinleşen karar nüfusa tescil edilir. Mal rejimi tasfiyesi, nafaka ödemeleri ve velayet uygulaması takip edilir. Nafaka ödenmezse icra takibi başlatılır.
Sıkça Sorulan Sorular
Boşanma süreci hakkında en çok sorulan sorular ve güncel mevzuata dayalı yanıtları: