Arabuluculuk, uyuşmazlıkların mahkemeye taşınmadan veya yargı sürecini kısaltarak çözüme kavuşturulduğu etkili bir yöntemdir. Doğru yönetildiğinde hem zaman hem de maliyet açısından taraflara önemli avantaj sağlamaktadır.
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu kapsamında yürütülen arabuluculuk hizmetimizde, büromuzda görev yapan Av.&Arb. Fırat Baydar sicile kayıtlı arabulucu sıfatıyla işlem yapmaktadır.
Arabuluculuk Türleri
Dava Şartı Arabuluculuk
Kanunun zorunlu kıldığı alanlarda dava açabilmek için önce arabuluculuğa başvurmak gerekmektedir. Başvurulmadan açılan dava usulden reddedilir. İş, kira, ticari, tüketici uyuşmazlıkları bu kapsama girmektedir.
İhtiyari Arabuluculuk
Tarafların kendi iradesiyle başvurduğu, üzerinde serbestçe tasarruf edebildiği her özel hukuk uyuşmazlığında tercih edilebilir. Sonuçlanan anlaşma ilam niteliği taşır.
Dava Şartı Arabuluculuk Kapsamı — 2026
Aşağıdaki alanlarda dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurmak zorunlu dava şartıdır. Bu adım atlanırsa açılan dava usulden reddedilir:
İş Uyuşmazlıkları
01.01.2018 tarihinden itibaren
Kıdem ve ihbar tazminatı, işe iade, fazla mesai, yıllık izin alacağı gibi bireysel/toplu iş uyuşmazlıkları. İş Mahkemeleri Kanunu m.3 kapsamı.
Tutanakta yer almayan her talep ayrı dava şartına tabidir.
Ticari Uyuşmazlıklar
TTK m.5/A kapsamı
Ticari alacaklar, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davaları. Ayrıca ortaklığın giderilmesi uyuşmazlıkları.
Anlaşamama halinde ücret devletçe ödenmez; taraflarca eşit paylaşılır.
Kira Uyuşmazlıkları
01.09.2023 tarihinden itibaren
Kira tespiti, uyarlama, tahliye davaları ve kira alacağı. Kat mülkiyeti ve komşu hakkı uyuşmazlıkları da bu kapsamda.
İstisna: İlamsız icra yoluyla tahliye bu kapsam dışındadır.
Tüketici Uyuşmazlıkları
28.07.2020 tarihinden itibaren
Tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklar. 2026 yılı itibarıyla 186.000 TL üzerindeki uyuşmazlıklar için zorunludur.
186.000 TL altı: Tüketici Hakem Heyeti zorunludur.
AYM Kararı — Ocak 2025'ten Geçerli
Anayasa Mahkemesi, 18.04.2024 tarihli ve E.2023/160, K.2024/77 sayılı kararıyla arabuluculuk toplantısına katılmayan tarafın, davada haklı çıksa bile yargılama giderlerinin tamamını ödemek zorunda kalmasına ilişkin düzenlemeyi iptal etmiştir. Bu karar Ocak 2025 itibarıyla yürürlüğe girmiştir. Ağır yaptırım kalkmış olsa da toplantıya katılmak uzlaşma şansı ve iyi niyet açısından hukuki yarar sağlamaktadır.
Arabuluculuk Süreci Nasıl İşler?
Başvuru
Arabuluculuk Bürosuna Başvuru
Adliyedeki Arabuluculuk Merkezi'ne veya vatandas.uyap.gov.tr üzerinden elektronik başvuru yapılır. Dava şartı arabuluculukta başvuru, ilgili adliyenin Arabuluculuk Merkezi aracılığıyla gerçekleştirilir. Balgat Hukuk olarak bu aşamadan itibaren müvekkillerimizi temsil ediyoruz.
Arabulucu Ataması
Arabulucu Belirlenir
Arabuluculuk bürosu sicile kayıtlı bir arabulucu atar ve taraflara bildirir. Taraflar ortak kararla farklı bir arabulucu da seçebilir. Arabulucu tarafsız ve bağımsız hareket etmek zorundadır.
Toplantı
Görüşme ve Müzakere
Arabulucu her iki tarafı ayrı ayrı veya birlikte dinler; gizlilik ilkesi çerçevesinde müzakereyi yönetir. Toplantılar yüz yüze, online veya video konferans yoluyla yapılabilir.
Sonuç
Anlaşma veya Son Tutanak
Taraflar uzlaşırsa anlaşma belgesi düzenlenir. Bu belge icra edilebilirlik şerhi ile ilam niteliği kazanır. Uzlaşma sağlanamazsa "anlaşamama tutanağı" düzenlenir ve dava yolu açılır.
Arabuluculuğun Avantajları
Hızlı Çözüm
Mahkeme süreçleri yıllarca sürebilir. Arabuluculuk genellikle haftalar içinde tamamlanır.
Düşük Maliyet
Mahkeme yoluna kıyasla yargılama harç ve masraflarının önüne geçilir.
Gizlilik
Görüşmeler gizlidir. Arabuluculukta dile getirilen beyanlar dava delili olarak kullanılamaz.
İcra Edilebilirlik
Anlaşma belgesi, mahkemeden icra edilebilirlik şerhi alınmasıyla ilamlı icraya konu edilebilir.
İlişkiyi Koruma
Müzakere ortamı, uzun süreli ticari ve kişisel ilişkilerin yargı sürecinde zarar görmesini engeller.
Esneklik
Taraflar kendi çözümlerini üretir; hâkimin dar hukuki sınırları dışına çıkılabilir.