Boşanma Davası Nasıl Açılır? 2026 Adım Adım Rehber | Ankara

Boşanma davası açmak, pek çok kişi için hem duygusal hem de hukuki açıdan zorlu bir süreçtir. Türk hukukunda boşanma, Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 161-184. maddeleri arasında düzenlenmiş olup usul hukuku bakımından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) uygulanır. Bu rehberde, boşanma davasının nasıl açılacağını, hangi mahkemenin görevli ve yetkili olduğunu, gerekli belgeleri ve 2026 yılı itibarıyla güncel harç miktarlarını adım adım ele alacağız.

Anlaşmalı Boşanma ve Çekişmeli Boşanma Arasındaki Fark

Boşanma davası açmadan önce hangi boşanma türünün söz konusu olduğunu belirlemek, sürecin uzunluğunu ve maliyetini doğrudan etkiler.

Anlaşmalı Boşanma (TMK m. 166/3)

Anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanmanın tüm sonuçları üzerinde (velayet, nafaka, mal paylaşımı, tazminat) protokol düzeyinde uzlaşması hâlinde mümkündür. Bu yolda şu koşullar aranır:

• Evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması (TMK m. 166/3),
• Her iki tarafın da dava açması ya da birinin açtığı davayı diğerinin kabul etmesi,
• Eşlerin hâkim önünde bizzat hazır bulunması ve iradesini açıkça beyan etmesi,
• Yazılı bir boşanma protokolü sunulması.

Anlaşmalı boşanma genellikle tek duruşmada sonuçlanır ve ortalama 1-3 ay içinde kesinleşir.

Çekişmeli Boşanma

Çekişmeli boşanma, eşlerin boşanma sebeplerinde veya boşanmanın sonuçlarında anlaşamaması durumunda açılan davadır. TMK'da sayılan özel boşanma sebepleri (zina, hayata kast, pek kötü muamele, suç işleme, terk, akıl hastalığı) ile genel sebep olan evlilik birliğinin temelinden sarsılması (TMK m. 166/1-2) dayanak gösterilebilir. Çekişmeli davalarda süreç, delil toplanması ve bilirkişi incelemelerine bağlı olarak 1-3 yıla kadar uzayabilir.

Görevli Mahkeme: Aile Mahkemesi

Boşanma davalarında görevli mahkeme Aile Mahkemesi'dir (4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun, m. 4). Aile Mahkemesi bulunmayan yerlerde ise Asliye Hukuk Mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla davaya bakar.

Yetkili Mahkeme: TMK m. 168 ve 6 Aylık Oturma Koşulu

TMK m. 168 uyarınca boşanma davasında yetkili mahkeme şunlardır:

• Eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesi,
• Davadan önce son altı ay birlikte oturdukları yer mahkemesi.

Uygulamada davacı, her iki seçenekten birini kullanabilir. Ankara'da ikamet eden ya da son altı aydır Ankara'da birlikte yaşayan eşler, davayı Ankara Aile Mahkemesi'nde açmalıdır.

Dava Dilekçesi: Zorunlu Unsurlar

Boşanma dava dilekçesi HMK m. 119 hükümleri çerçevesinde hazırlanır. Dilekçede yer alması gereken unsurlar şunlardır:

• Mahkemenin adı,
• Davacı ve davalının adı, soyadı, TC kimlik numarası ve adresleri,
• Varsa avukat bilgileri ve vekaletname,
• Dava konusu ve talep (boşanma kararı, nafaka, velayet, tazminat vb.),
• Hukuki dayanak (TMK ilgili maddesi),
• Deliller (tanık listesi, belge listesi, bilirkişi talebi),
• Sonuç ve talep bölümü,
• Tarih ve imza.

Anlaşmalı boşanmada dilekçeye protokol eklenmesi zorunludur. Protokolün mahkemece uygun bulunmaması hâlinde hâkim gerekli değişiklikleri talep edebilir.

Zorunlu Belgeler

Boşanma davası açılırken sunulması gereken belgeler şunlardır:

• Nüfus cüzdanı fotokopisi (davacının),
• Evlilik cüzdanı veya evlenme belgesi (nüfus müdürlüğünden ya da e-Devlet'ten alınabilir),
• Nüfus kayıt örneği (aile kütüğü sureti — e-Devlet üzerinden alınabilir),
• Varsa müşterek çocuklara ait nüfus kayıt örnekleri,
• Anlaşmalı boşanmada protokol metni,
• Dava dilekçesi (2 nüsha + davalı sayısı kadar),
• Harç makbuzu.

Harçlar ve Masraflar (2026)

2026 yılı itibarıyla boşanma davası açılırken ödenmesi gereken harç ve masraflar şu şekilde özetlenebilir:

• Başvurma harcı: Sabit tarife üzerinden (2026 Harçlar Kanunu tarifesine göre yaklaşık 400-600 TL),
• Peşin harç: Nispi harç oranı; ancak boşanma davalarında maktu harç uygulanır (yaklaşık 600-800 TL),
• Tebligat masrafları: PTT kanalıyla gönderilecek her tebligat için ayrı ücret (yaklaşık 100-150 TL/adet),
• Bilirkişi ücreti: Mahkemece atanan bilirkişi için avans yatırılır (1.000-5.000 TL arası değişir),
• Tanık yol giderleri: Tanıkların yol ve tazminat masrafları da peşin yatırılır.

Harç miktarları her yıl yeniden değerleme oranına göre Maliye Bakanlığı tarafından güncellenmektedir. Güncel rakamlar için e-Devlet veya yerel adliye veznesinden bilgi alınması önerilir.

Duruşma Süreci

Ön İnceleme Duruşması

Dava dilekçesinin mahkemece kabulünün ardından davalıya tebligat yapılır. Davalı 2 hafta içinde cevap dilekçesi sunabilir. Ardından mahkeme ön inceleme duruşması belirler (HMK m. 137-142). Bu duruşmada:

• Dava şartları ve ilk itirazlar incelenir,
• Taraflar sulhe veya arabuluculuğa davet edilir,
• Uyuşmazlık konuları netleştirilir,
• Delil listesi sunulur.

Tahkikat Aşaması

Ön inceleme tamamlandıktan sonra tahkikat aşamasına geçilir. Bu aşamada tanıklar dinlenir, belgeler incelenir, gerekirse sosyal inceleme uzmanı ya da pedagog raporu alınır. Çekişmeli davalarda mahkemeler birden fazla tahkikat duruşması yapabilir.

Sözlü Yargılama ve Karar

Tahkikat tamamlanınca mahkeme sözlü yargılama duruşması yapar; taraflar son beyanlarını sunar. Ardından hâkim kararını açıklar. Kararın gerekçeli hâli tebliğ edildikten sonra 2 hafta içinde istinaf yoluna başvurulabilir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi Kararı

"Boşanma davasının anlaşmalı boşanmaya dönüştürülmesi için her iki tarafın da bizzat mahkemede hazır bulunması ve iradelerini açıkça ortaya koymaları zorunludur. Taraflardan birinin yokluğunda anlaşmalı boşanmaya hükmedilmesi usul ve yasaya aykırıdır."

Avukat Tutmak Zorunlu mu?

Türk hukukunda boşanma davalarında avukat tutmak zorunlu değildir; ancak özellikle çekişmeli davalarda hukuki temsil büyük önem taşır. Usul hatalarından kaynaklanan hak kayıpları (süre aşımı, delil sunulmaması, yanlış mahkemede dava açılması) telafisi zor sonuçlara yol açabilir. Ankara'da deneyimli bir boşanma avukatıyla çalışmak, hem süreci hızlandırır hem de menfaatlerinizi en iyi biçimde korur.