Çekişmeli Boşanma Dilekçesi Nasıl Yazılır 2026: Örnek ve İçerik

Çekişmeli boşanma dilekçesi, eşlerden birinin Türk Medeni Kanunu m. 166/1 uyarınca evlilik birliğinin temelinden sarsılması sebebine dayanarak aile mahkemesine sunduğu, yargılamayı başlatan temel hukuki metindir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 119 dilekçenin zorunlu unsurlarını belirler. 2026 yılında aile mahkemelerinde açılan davaların büyük çoğunluğunda dilekçenin yetersiz hazırlanması nedeniyle vakıaların ispatında güçlük yaşanmaktadır. Bu rehber, çekişmeli boşanma dilekçesinin hangi unsurları taşıması gerektiğini, vakıa-delil eşleştirmesinin nasıl yapılacağını ve talep sonucu bölümünün nasıl yazılacağını adım adım açıklamaktadır.

Çekişmeli Boşanma Dilekçesi Nedir?

Çekişmeli boşanma dilekçesi, eşlerden birinin diğerinin rızası dışında veya boşanmanın mali ve hukuki sonuçlarında uzlaşamayan tarafların aile mahkemesine sundukları yargılama başlatan dilekçedir. Anlaşmalı boşanmadan farkı, tarafların velayet, nafaka, tazminat veya mal paylaşımı gibi konularda uyuşmazlık içinde olmalarıdır. Dilekçenin sunulmasıyla birlikte HMK m. 118 uyarınca dava açılmış sayılır ve usul ekonomisi ilkesi gereği vakıa ve deliller dilekçeler aşamasında ortaya konulmalıdır.

Çekişmeli boşanma davası, anlaşmalı boşanmaya göre daha kapsamlı bir hazırlık gerektirir. Süre, delil yükü ve usul kuralları açısından farklılıklar bulunur. Karşılaştırma için anlaşmalı boşanma tek celse rehberimize de bakabilirsiniz.

HMK 119 Zorunlu Unsurlar

HMK m. 119/1 uyarınca dava dilekçesinde aşağıdaki unsurların bulunması zorunludur:

• Mahkemenin adı: Yetkili ve görevli aile mahkemesinin adı (örn. "Ankara 5. Aile Mahkemesi Sayın Hakimliğine"),
• Davacı ve davalı bilgileri: Ad-soyad, TC kimlik numarası, adres, telefon ve varsa elektronik tebligat adresi,
• Davacı vekili: Avukat ile temsil ediliyorsa avukatın ad-soyad ve baro sicil numarası,
• Dava konusu: "Evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle boşanma" şeklinde net ifade,
• Dava değeri: Maddi-manevi tazminat ve nafaka taleplerinin değeri (harç hesabı için),
• Vakıalar: Boşanma sebebini oluşturan olayların kronolojik anlatımı,
• Hukuki sebepler: Dayanılan kanun maddeleri (TMK m. 166/1, 174, 175, 197 vb.),
• Deliller: Her vakıanın hangi delille ispatlanacağı,
• Talep sonucu: Mahkemeden istenenler (boşanma, nafaka, tazminat, velayet),
• İmza ve tarih.

Eksik Unsur Yaptırımı

HMK m. 119/2 uyarınca davacı vekilinin imzası, mahkeme adı, davacı-davalı bilgileri ile talep sonucu eksikse hâkim dilekçenin 1 hafta içinde tamamlanmasını ister. Tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır. Diğer unsurların eksikliği davanın esastan reddine değil, ispat güçlüğüne yol açar.

Vakıa Anlatımı ve Kronoloji

Vakıa anlatımı dilekçenin en kritik bölümüdür. Hâkim, ileride hangi vakıaların ispatlanması gerektiğini ön inceleme aşamasında bu anlatım üzerinden belirler. Vakıa anlatımında dikkat edilecek hususlar:

• Kronolojik sıra: Tanışma, evlilik, ortaya çıkan sorunlar ve son olaylar tarih sırasıyla,
• Somutluk: "Sürekli huzursuzluk vardı" yerine "Davalı 15.03.2025 tarihinde Ankara Çankaya'daki müşterek konutta tarafıma hakaret etmiştir",
• Yer-zaman: Her olayın nerede ve ne zaman yaşandığı,
• Tanık tespiti: Hangi vakıanın hangi tanık tarafından bilindiği,
• Belge tespiti: Hangi vakıanın hangi belgeyle ispatlanacağı,
• Kusur dengesi: Karşı tarafın daha fazla kusurlu olduğunu gösterecek anlatım.

Vakıa Örnekleri

• Şiddet: Tarih, yer, görgü tanıkları, varsa darp raporu numarası,
• Hakaret: Tarih, ortam, kullanılan ifade, görgü tanığı,
• Sadakatsizlik: Tespit yöntemi, delil türü ve tarih,
• Ekonomik ihmal: Hangi ay ne tutarda gider karşılanmadı,
• Konut terki: Tarih, koşullar, geri dönme çağrıları.

Delil Bildirimi ve Somutlaştırma

HMK m. 121 uyarınca davacı, dilekçesinde gösterdiği belgelerin asıllarını veya örneklerini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Başka yerden getirtilecek belgeler için ise mahkemece getirtilmesini sağlayacak açıklamayı yapmalıdır.

Yasal Delil Türleri

• Tanık beyanı: Vakıayı bizzat gören veya bilen kişiler (geniş bilgi için tanık beyanı rehberimiz),
• Yazılı belgeler: Mesaj çıktıları, e-posta, mektup, banka dekontu, fatura,
• Resmi kayıtlar: Nüfus kaydı, tapu kaydı, SGK kaydı, banka hesap dökümü,
• Adli kayıtlar: Darp raporu, savcılık soruşturma dosyaları, koruma kararı,
• Sosyal medya: WhatsApp, Instagram, Facebook ekran görüntüleri,
• Bilirkişi: Mali konularda muhasebe, çocuk konularında pedagog,
• Keşif: Müşterek konut, ortak işletme,
• Yemin: Diğer deliller yetersizse son çare olarak.

Aldatma iddialarında dijital delil değerlendirmesi için aldatma ispatında dijital deliller rehberimiz ayrıntılı bilgi sunmaktadır.

Hukuka Aykırı Delil

Anayasa m. 38/6 ve HMK m. 189/2 uyarınca hukuka aykırı yollarla elde edilen deliller hükme esas alınamaz. Örneğin eşin haberi olmadan telefonuna casus yazılım yüklenmesi, konuta gizli kamera yerleştirilmesi, e-posta hesabının şifresinin kırılması gibi yöntemler delil değerini ortadan kaldırır.

Talep Sonucu ve Geçici Tedbirler

Talep sonucu bölümü, hâkimden istenen tüm kararları ayrı kalemler hâlinde içermelidir. Talepte yer almayan konularda hüküm kurulamaz (taleple bağlılık ilkesi, HMK m. 26).

Asıl Talepler

• Tarafların TMK m. 166/1 uyarınca boşanmalarına,
• Müşterek çocuğun velayetinin davacıya verilmesine,
• Müşterek çocuk için aylık ... TL iştirak nafakasına,
• Davacı yararına aylık ... TL yoksulluk nafakasına,
• ... TL maddi tazminata (TMK m. 174/1),
• ... TL manevi tazminata (TMK m. 174/2),
• Kadının evlilik soyadını kullanmaya devam etmesine,
• Yargılama gideri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine.

Geçici (Tedbir Niteliğindeki) Talepler

TMK m. 169 uyarınca dava süresince geçerli olmak üzere talep edilebilecek tedbirler:

• Aylık ... TL tedbir nafakasına (eş ve çocuk için),
• Müşterek çocuğun velayetinin geçici olarak davacıya verilmesine,
• Kişisel ilişki düzeninin belirlenmesine,
• Müşterek konutun davacıya tahsisine,
• Davalının ortak mallar üzerinde tasarrufunun önlenmesine.

Dava açılmadan önce de TMK m. 169 kapsamında tedbir alınabilir. Detaylar için tedbir nafakası TMK 169 rehberimize bakabilirsiniz.

Yetki ve Görevli Mahkeme

Boşanma davalarında görev ve yetki kuralları:

• Görevli mahkeme: Aile Mahkemesi (4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun m. 4),
• Aile mahkemesi olmayan yerlerde: Asliye Hukuk Mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla,
• Yetkili mahkeme (TMK m. 168): Eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesi,
• Yetki itirazı: Ön inceleme aşamasına kadar ileri sürülmelidir.

Harç ve Yargılama Gideri

Çekişmeli boşanma davasında dava açılırken yatırılması gereken harç ve masraflar:

• Başvurma harcı: Maktu olarak Harçlar Kanunu'na göre belirlenir,
• Peşin harç: Maddi tazminat ve nafaka taleplerinin değeri üzerinden binde 68,31,
• Vekâlet harcı: Avukatla temsilde maktu,
• Gider avansı: Tebligat, bilirkişi, keşif, tanık gideri için (HMK m. 120),
• Tanık ve bilirkişi ücretleri: Yargılama içinde ihtiyaç doğdukça tahsil edilir.

Adli Yardım

Maddi durumu yetersiz olanlar HMK m. 334 uyarınca adli yardım talep edebilir. Talep dilekçeyle yapılır ve mahkemece kabul edilirse harç-masraflardan muafiyet sağlanır.

Örnek Dilekçe Yapısı

Çekişmeli boşanma dilekçesinin tipik yapısı şu sırada düzenlenir:

1. Başlık: "ANKARA NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ SAYIN HAKİMLİĞİNE",
2. Taraflar: Davacı (ad, TC, adres, vekil) ve Davalı (ad, TC, adres),
3. Konu: "Boşanma, velayet, nafaka, maddi ve manevi tazminat talebimizden ibarettir",
4. Açıklamalar:
   • Evlilik bilgileri (tarih, nüfus kayıt yeri, çocuk),
   • Evlilik birliğinin sarsılma sebepleri (vakıalar kronolojik olarak),
   • Davalının kusur durumu,
   • Davacının ekonomik durumu (nafaka talebi gerekçesi),
   • Çocuğun menfaati ve velayet gerekçesi,
5. Hukuki sebepler: TMK, HMK ve ilgili mevzuat,
6. Hukuki deliller: Vakıa-delil eşleştirmesi,
7. Talep sonucu: Numaralı maddeler hâlinde,
8. Tarih ve imza: Davacı veya vekili.

Cevap Dilekçesi Süresi

Davalı, dava dilekçesinin tebliğinden itibaren HMK m. 127 uyarınca 2 hafta içinde cevap dilekçesi sunmalıdır. Bu süre içinde cevap verilmezse iddialar inkâr edilmiş sayılır ve davalı sadece duruşmada genel inkâr beyanında bulunabilir; karşı dava ve karşı iddia ileri süremez. Cevap süresinin uzatılması talebi HMK m. 127/2 uyarınca 1 ay daha verilebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Çekişmeli boşanma dilekçesi matbu mudur, hazır şablon kullanılır mı?

Çekişmeli boşanma dilekçesi matbu (hazır basılı) bir belge değildir. Her evlilik kendine özgü vakıalar, deliller ve talepler içerdiğinden dilekçe somut olaya göre yazılır. Hazır şablon kullanmak vakıa anlatımının yetersiz kalmasına, delillerin doğru kategorize edilmemesine ve hak kaybına yol açar. HMK m. 119 uyarınca dilekçede bulunması zorunlu unsurların eksiksiz olması gerekir.

Boşanma dilekçesinde vakıa anlatımı nasıl yapılır?

Vakıa anlatımı kronolojik sırayla, tarih ve yer belirterek, somut olaylarla yapılmalıdır. "Sürekli huzursuzluk vardı" gibi soyut ifadeler yerine "Davalı 15.03.2024 tarihinde müşterek konutta hakaret etmiştir" gibi spesifik anlatım tercih edilir. Her vakıanın hangi delille ispatlanacağı dilekçede belirtilmelidir. Vakıa-delil eşleştirmesi HMK m. 194 kapsamında somutlaştırma yükü altındadır.

Dilekçede hangi delillere dayanabilirim?

HMK kapsamında her tür yasal delil dilekçede gösterilebilir: tanık beyanı, yazılı belgeler (mesaj, e-posta, fotoğraf), banka kayıtları, sosyal medya çıktıları, ses-görüntü kayıtları (hukuka uygun yollarla elde edilmiş olanlar), bilirkişi incelemesi, keşif ve yemin. Hukuka aykırı yollarla elde edilen deliller (örneğin gizli kayıt) Anayasa m. 38 ve HMK m. 189/2 uyarınca değerlendirme dışı tutulabilir.

Dilekçeyi sunduktan sonra ekleme yapabilir miyim?

HMK m. 141 uyarınca taraflar cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçesi ile iddia ve savunmalarını genişletebilir veya değiştirebilir. Ön inceleme aşamasından sonra ise karşı tarafın açık muvafakati veya ıslah yoluyla mümkündür. Yeni delil sunulması HMK m. 145 kapsamında ancak yargılamayı geciktirme amacı taşımıyor ve süresinde ileri sürülememesi kusurdan kaynaklanmıyorsa mahkemece kabul edilebilir.

Dilekçe hazırlarken avukat zorunlu mudur?

Hukuken avukat tutmak zorunlu değildir; taraflar dilekçeyi kendileri hazırlayıp dava açabilir. Ancak çekişmeli boşanmada vakıa-delil eşleştirmesi, harç hesabı, talep sonucu yazımı ve usul kuralları teknik bilgi gerektirdiğinden eksik hazırlanan dilekçe; nafaka, tazminat ve velayet konularında hak kaybına yol açabilir. Profesyonel destek alınması yararlı olacaktır.

Karşı dava nasıl açılır?

Davalı eş, kendisi de boşanma talep ediyorsa karşı dava açabilir. Karşı dava, cevap süresi içinde ve cevap dilekçesiyle birlikte sunulur (HMK m. 132). Süre geçtikten sonra ayrı bir dava olarak da açılabilir; mahkeme birleştirme kararı verebilir. Karşı davada ayrıca harç yatırmak gerekir; karşı davanın talepleri ve vakıaları bağımsız olarak değerlendirilir.

Dilekçenin elektronik ortamda sunulması mümkün mü?

Avukatlar UYAP üzerinden elektronik imzayla dava dilekçesi sunabilir; sistem üzerinden harç ve gider avansı da yatırılabilir. Vekille temsil edilmeyen taraflar ise dilekçeyi adliyenin tevzi bürosuna fiziki olarak sunmak zorundadır. e-Devlet üzerinden hukuk davası açma imkânı henüz boşanma davalarında genel olarak yaygınlaşmamıştır.

Boşanma davası geri çekilebilir mi?

Davacı, HMK m. 123 uyarınca davayı her aşamada feragat yoluyla sona erdirebilir. Feragat tek taraflıdır ve davalının kabulüne ihtiyaç duymaz. Ancak davadan vazgeçme (feragat değil), karar verilinceye kadar mümkündür ve davalının açık muvafakatini gerektirir. Feragat halinde aynı sebebe dayalı yeniden dava açılamaz; vazgeçmede ise yeniden dava açma yolu açıktır.