Boşanmada Mal Paylaşımı: Ev, Araba ve Birikim Nasıl Bölünür? | Ankara

Boşanma davalarında en çok tartışma yaratan konulardan biri mal paylaşımıdır. Türk hukukunda 01.01.2002 tarihinden itibaren yürürlüğe giren edinilmiş mallara katılma rejimi yasal mal rejimi olarak kabul edilmiştir. Bu tarihten önce evlenenler için evlilik öncesi dönem farklı rejime tabi olabilir; ancak 2002 sonrası dönem için edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır.

Yasal Mal Rejimi: Edinilmiş Mallara Katılma (TMK m. 218+)

Bu rejim kapsamında mallar iki kategoriye ayrılır:

Edinilmiş Mallar (Paylaşıma Tabi)

• Evlilik süresince çalışma karşılığı elde edilen gelirler (maaş, serbest meslek kazancı),
• Bu gelirlerle satın alınan taşınmazlar, araçlar ve diğer varlıklar,
• İşletme gelirleri ve yatırım getirileri,
• Sosyal güvenlik ödemeleri ve emeklilik birikimleri (evlilik dönemine isabet eden kısım),
• Kişisel mallara dahil olmayan her türlü edinim.

Kişisel Mallar (Paylaşım Dışı)

• Evlilik öncesi sahip olunan mallar,
• Evlilik süresince miras veya bağış yoluyla edinilen mallar,
• Kaza veya yaralanma tazminatları (manevi tazminat kısmı),
• Kişisel kullanım eşyaları (giysi, aksesuar vb.).

Ev Paylaşımı

Evlilik süresince satın alınan müşterek konut edinilmiş mal sayılır. Her iki eşin bu evin değerinin yarısına hak kazanma hakkı vardır. Mahkeme şu seçeneklerden birini uygulayabilir:

• Evi taraflara paylı mülkiyet olarak bırakmak (ardından taraflar satış veya kullanım konusunda anlaşır),
• Evi bir eşe bırakarak diğerine payına karşılık nakit bedel ödetmek,
• Satışa karar vererek satış gelirini paylaştırmak.

Velayeti alan ebeveynin konut ihtiyacı mahkemece gözetilir; küçük çocuklara bakan ebeveynin evde oturma hakkı kararına öncelik verilebilir.

Araç (Taşıt) Paylaşımı

Evlilik döneminde alınan araç edinilmiş mal kapsamındadır. Aracın değeri bilirkişi aracılığıyla belirlenir; eşlerden biri aracı devralırken diğerine değerin yarısını öder.

Banka Hesapları ve Birikimler

Evlilik döneminde biriktirilen mevduat ve yatırımlar paylaşıma tabidir. Hesabın yalnızca bir eşin adına kayıtlı olması paylaşım hakkını ortadan kaldırmaz; edinilmiş mal niteliğini koruması yeterlidir. Mahkeme gerektiğinde banka hesap ekstrelerini re'sen talep edebilir.

Emeklilik Birikimi (BES ve SGK)

Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) birikiminin evlilik dönemine isabet eden kısmı edinilmiş mal sayılır. SGK kapsamındaki emeklilik hakları ise bölünmez; ancak alacak hesabında dikkate alınabilir.

Katılma Alacağı Davası

Mal paylaşımı boşanma davası ile birlikte ya da boşanmanın kesinleşmesinden itibaren 10 yıl içinde ayrı bir dava olarak açılabilir. Anlaşmalı boşanmada protokolde düzenlenmeyen mallar için bu 10 yıllık süre içinde dava açılması mümkündür.

Mal Kaçırma ve Tedbir Kararı

Eşin davadan önce mal varlığını başkasına devretmesi ya da gizlemesi hâlinde ihtiyati tedbir kararı talep edilebilir. Bu karar tapu ve araç tescil kayıtları üzerine şerh işlenmesini sağlar. Ayrıca son beş yıl içindeki tapu devir işlemleri ve banka transferleri mahkeme kanalıyla sorgulanabilir.

"Edinilmiş mallara katılma rejiminde her eşin, diğer eşin edinilmiş malları üzerindeki artık değerin yarısı üzerinde hak sahibi olduğu, bu payın hesaplanmasında eşin katkısı değil malın edinilmiş mal niteliği belirleyici olmaktadır."