Nafaka, Türk Medeni Kanunu'nun aile hukukuna ilişkin hükümlerinde düzenlenen ve boşanmanın en önemli mali sonuçlarından birini oluşturan bir yükümlülüktür. Bu rehberde 2026 yılı itibarıyla nafaka hukukunu kapsamlı biçimde ele aldık.
Nafaka Türleri
1. Tedbir Nafakası (TMK m. 169)
Tedbir nafakası, boşanma davası açıldığı anda mahkemenin re'sen ya da talep üzerine eşler ve çocuklar için belirlediği geçici nafakadır. Davanın kesinleşmesine kadar geçerlidir. Boşanma dilekçesinde belirtilmesi yeterlidir; ayrı dava açılmasına gerek yoktur.
- Boşanma davası süresince geçerlidir,
- Karar kesinleşince yerini kalıcı nafakaya bırakır,
- Mahkeme re'sen hükmedebilir,
- Ödenmemesi hâlinde icra yoluyla takip edilebilir.
2. İştirak Nafakası (TMK m. 182)
İştirak nafakası, velayeti kendisine bırakılmayan ebeveynin çocukların bakım ve eğitim giderlerine katkısı olarak düzenlenen nafakadır. Boşanma kararıyla birlikte hükmedilir.
Hesaplama kriterleri:
- Çocuğun yaşı ve ihtiyaçları (eğitim, sağlık, kıyafet, sosyal aktivite),
- Ödeyecek ebeveynin net geliri,
- Velayeti alan ebeveynin geliri,
- Ailenin yaşam standardı ve mahkeme yargı çevresindeki yaşam maliyeti.
Yargıtay içtihadına göre iştirak nafakası genellikle ödeyecek tarafın net gelirinin %10-30'u arasında belirlenmektedir. Birden fazla çocuk söz konusuysa oran buna göre artırılır.
3. Yoksulluk Nafakası (TMK m. 175)
Yoksulluk nafakası, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan eşin, daha az kusurlu olması koşuluyla diğer eşten talep ettiği nafakadır.
Şartları:
- Talep eden eşin boşanma yüzünden yoksulluğa düşmesi,
- Daha az kusurlu olması (eşit kusurda da talep edilebileceği yönünde Yargıtay kararları mevcuttur),
- Diğer eşin ödeme gücüne sahip olması,
- Boşanma kararının kesinleşmiş olması.
4. Yardım Nafakası (TMK m. 364)
Yardım nafakası, yoksulluğa düşen hısımlara (anne-baba, kardeşler, torunlar) yönelik olup boşanma davası dışında da talep edilebilir. Aile hukukundaki genel dayanışma yükümlülüğünden kaynaklanır.
Nafaka Davası Nasıl Açılır?
Nafaka davası boşanma davası ile birlikte veya boşanma kesinleştikten sonra ayrıca açılabilir. Yetkili mahkeme nafaka alacaklısının yerleşim yeri Aile Mahkemesi'dir (TMK m. 177). Dava dilekçesinde şunlar yer almalıdır:
- Nafaka türü ve talep edilen miktar,
- Tarafların gelir ve gider belgelerine (maaş bordrosu, SGK dökümü, vergi beyannamesi) atıf,
- Çocuklar için eğitim ve sağlık giderlerine ilişkin belgeler,
- Varsa boşanma kararı örneği.
İspat ve Deliller
HMK çerçevesinde nafaka davalarında nafaka talep eden taraf yoksulluğa düştüğünü, çocuğun gerçek ihtiyaçlarını ve karşı tarafın ödeme gücünü ispat eder. Mahkeme gerektiğinde SGK ve vergi kayıtlarını re'sen talep edebilir.
"İştirak nafakası belirlenirken çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri gözetilir. Nafaka miktarı, sosyal yardımlaşma ve dayanışma düşüncesiyle belirlenmeli; nafaka yükümlüsünü geçim sıkıntısına sokmamalıdır."
Nafaka Artırım ve Azaltım Davası
Nafaka miktarı sabit değildir. Tarafların ekonomik koşullarındaki önemli değişimler veya enflasyon gerekçesiyle nafaka artırım ya da azaltım davası açılabilir. Mahkeme yeni koşulları inceleyerek nafakayı yeniden belirler. Artırım davaları genellikle ÜFE oranı veya asgari ücret artışı baz alınarak açılmaktadır.
Nafaka davanız için profesyonel hukuki destek almak isterseniz Ankara boşanma avukatı sayfamızı ziyaret edin →