Ceza Hukukunda Uzlaştırma Süreci 2026

Ceza hukukunda uzlaştırma, bazı suç türlerinde savcılık soruşturması başlamadan önce veya kovuşturma aşamasında tarafların anlaşmasını sağlayarak ceza davasının düşürülmesine imkân tanıyan bir süreçtir. CMK m.253'te ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir.

Uzlaştırma Nedir?

Uzlaştırma; suçtan zarar gören ile şüpheli ya da sanık arasında, tarafsız bir uzlaştırmacı aracılığıyla yürütülen ve her iki tarafın kabulüne dayalı bir çözüm sürecidir. Uzlaşma sağlandığında kamu davası açılmaz ya da açılmış dava düşer; uzlaştırmacının rolü karar vermek değil, tarafları anlaşmaya yönlendirmektir.

Uzlaştırmanın Zorunlu Olduğu Suçlar

CMK m.253/1 uyarınca aşağıdaki suçlarda soruşturma aşamasında uzlaştırma zorunlu olarak uygulanır:

• Kasıtsız yaralama (TCK m.89)
• Taksirle yaralama
• Hakaret (TCK m.125)
• Tehdit (TCK m.106/1)
• Konut dokunulmazlığının ihlali (TCK m.116)
• İş ve çalışma özgürlüğünün ihlali (TCK m.117)
• Hırsızlık (TCK m.141, 142 — belirli fıkralar)
• Mala zarar verme (TCK m.151)
• Güveni kötüye kullanma (TCK m.155)
• Dolandırıcılık (TCK m.157 — basit hâl)
• Çek karşılıksız çıkma (belirli koşullarda)

Uzlaştırma Süreci Nasıl İşler?

Cumhuriyet savcısı uzlaştırma kapsamındaki bir soruşturmada tarafları büroda kayıtlı uzlaştırmacıya yönlendirir. Uzlaştırmacı her iki tarafla ayrı ayrı görüşebilir; süreç en fazla 30 gün (uzatma dahil 60 güne kadar) sürer. Uzlaşma sağlanırsa düzenlenen uzlaştırma raporu savcı tarafından onaylanır ve kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir.

Uzlaşma Kapsamındaki Edimler

Uzlaşma yalnızca parasal tazminatla sınırlı değildir. Taraflar şunları kararlaştırabilir:

• Belirli bir miktarda tazminat ödenmesi
• Özür dilemek
• Belirli davranışlardan kaçınmak
• Eski hâle getirme (mala zarar verme suçlarında)

Uzlaşmanın Sonuçları

Uzlaşma gerçekleştiğinde savcı kovuşturmaya yer olmadığı kararı verir ve soruşturma kapanır. Kovuşturma aşamasında uzlaşma sağlanırsa mahkeme düşme kararı verir; bu karar sanığın sicilini olumsuz etkilemez.

Sık Sorulan Sorular

Uzlaştırmayı reddedersem ne olur? Taraflardan birinin reddetmesi hâlinde uzlaştırma sona erer ve soruşturma normal seyrinde devam eder.

Uzlaşma bedeli belirlenmeden sonuçlanabilir mi? Hayır; uzlaşma bir edimi içermelidir. Soyut bir özür veya anlaşma olmaksızın uzlaştırma raporu düzenlenmez.

Uzlaştırma avukat olmadan yürütülür mü? Uzlaştırmacı tarafsız bağımsız bir kişidir; taraflar süreçte kendi avukatlarından destek alabilir.