Mirasın Reddi (Reddi Miras) | TMK 606

Mirasın reddi, kanuni veya atanmış mirasçının kendilerine geçmiş olan mirası kabul etmemek hususundaki irade beyanlarıdır.

Kavram Olarak Mirasın Reddi

TMK 605/1 uyarınca yasal ve atanmış mirasçılar mirası reddedebilirler. Mirasbırakanın ölümü anında terekenin borca batık olduğu açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise miras reddedilmiş sayılır. Mirasın reddi; atanmış ya da yasal mirasçının tek taraflı irade açıklamasında bulunmak suretiyle külli halefiyet esasını etkisiz bırakmasıdır.

Mirasın Reddi Nasıl Yapılır?

Mirası reddetmek isteyen, ayırtım gücüne sahip ve ergin olan mirasçı, mirasbırakanın son yerleşim yeri Sulh Hukuk Mahkemesine yazılı veya sözlü olarak tek taraflı, kayıtsız ve şartsız bir irade beyanı ile başvurarak mirası reddedebilir.

Red Hakkına Sahip Kişiler

Yasal ve atanmış mirasçılar mirası reddedebilir. Devlet de yasal mirasçı sıfatıyla mirası reddedebilir. Tam fiil ehliyetine sahip olmayanlar adına yasal temsilci devreye girer; vasinin oluru ise vesayet ve denetim makamlarının iznini gerektirmektedir (TMK m. 463/5).

Ret Beyanının Hukuki Niteliği

Mirasın kayıtsız ve şartsız reddine ilişkin beyan bozucu yenilik doğurucu niteliktedir. Sulh hâkimine ulaştıktan sonra bu beyandan tek taraflı olarak dönülemez. Şartlar mevcutsa BK m. 31 uyarınca reddin iptali davası açılabilir.

Ret Süresi

TMK 606 uyarınca miras üç ay içinde reddolunabilir. Yasal mirasçılar için bu süre mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten, atanmış mirasçılar için ise mirasbırakanın tasarrufunun kendilerine resmen bildirildiği tarihten başlar.

Hükmi Red

Terekenin mirasbırakanın ölümü anında borca batık olduğu açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras hükmen reddedilmiş sayılır. Hükmi redde başvurmak için belirli bir süre şartı aranmamaktadır.

Mirasın Reddinin Sonuçları

Mirasın reddi, mirasçılık sıfatını kazanmak istemeyen mirasçılara tanınmış bir hak olup, ret sonucunda mirasın açıldığı an itibarıyla mirasçılık sıfatı kaybedilir. Reddeden mirasçının payı, diğer mirasçılara geçmektedir.

Hükmi Reddin Şartları

TMK m. 605/2 uyarınca miras bırakanın ölüm tarihinde ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras herhangi bir beyan aranmaksızın hükmen reddedilmiş sayılır. Borca batıklık açıkça belli değilse mirasçılar Asliye Hukuk Mahkemesi'nde mirasbırakanın tüm alacaklılarına karşı hükmen reddin tespiti davası açabilir. Bu davada herhangi bir süre sınırı yoktur; ancak mirasçının tereke işlemlerine karışmamış olması şarttır.

Ret Hakkını Düşüren Davranışlar

TMK m. 610 gereği ret süresi dolmadan tereke işlemlerine karışmak, olağan yönetim dışında işler yapmak, tereke mallarını gizlemek veya kendine mal etmek ret hakkını düşürür. Terekenin korunması için alınan acil önlemler bu kapsama girmez. Yargıtay'a göre mirasçılık belgesi almak ve SGK dul/yetim maaşı almak ret hakkını ortadan kaldırmaz.

Mirasın Reddinin Sonuçları

Mirası reddeden mirasçı, miras bırakanın ölüm tarihinden itibaren mirasçılık sıfatını kaybeder; miras bırakandan önce ölmüş sayılır. Tüm mirasçıların reddetmesi hâlinde tereke sulh hukuk mahkemesince resmi tasfiyeye tabi tutulur; artakalan değer mirasçılara iade edilir.

Mirasın Reddi Süreci: Sulh Hukuk Mahkemesi Başvurusu

Gerçek red için mirasçı, miras bırakanın son yerleşim yerindeki Sulh Hukuk Mahkemesi'ne sözlü veya yazılı beyanla başvurur. Başvuruda mirasçılık belgesi ile birlikte miras bırakanın nüfus kaydı sunulur. Mahkeme hakimi yalnızca süresinde yapılıp yapılmadığını ve mirasçılık sıfatını denetler; reddin gerekçesini incelemez. Ücret olarak maktu karar harcı alınır.