Haksız fesih, işverenin geçerli ya da haklı bir sebep olmaksızın iş akdini sona erdirmesidir. Bu durumda işçi hem kıdem ve ihbar tazminatı hem de işe iade ya da fesih tazminatı talep etme hakkına sahip olabilir.
Haksız Fesih Nedir?
İş Kanunu m. 18-21 kapsamında, 30 veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az 6 ay kıdemi olan işçi geçerli bir neden gösterilmeksizin işten çıkarılamaz. Geçerli neden olmaksızın yapılan fesih "haksız fesih" olarak nitelendirilir ve işçiye çeşitli hukuki yollar açılır.
Haksız Fesihte İşçinin Hakları
- Kıdem tazminatı: En az 1 yıl çalışmış işçiye her yıl için 30 günlük brüt ücret
- İhbar tazminatı: Bildirim süresine uyulmaksızın feshedilmişse ihbar süresi ücretleri
- İşe iade davası: Feshin geçersizliğinin tespiti ve işe iade talebi (30 işçi/6 ay şartı aranır)
- Fesih tazminatı (iş güvencesi tazminatı): İşveren işe iade kararına rağmen işe almayı reddederse 4-8 aylık brüt ücret tazminatı
- Birikmiş işçilik alacakları: Fazla mesai, yıllık izin, prim vb.
İşe İade Davası Süreci
Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabuluculuğa başvurulmalıdır. Arabuluculukta anlaşılamazsa 2 hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır. Mahkeme feshi geçersiz bulursa işveren işçiyi 1 ay içinde işe başlatmak zorundadır.
Boşta Geçen Süre Ücreti
Feshin geçersizliğine hükmedilirse işçi, boşta geçirdiği süre için en fazla 4 aylık ücret ve diğer haklarını alır.
Haklı Fesih ile Haksız Fesih Arasındaki Fark
İşveren haklı nedenle (TCK 25 kapsamında ağır ihlal) feshederse kıdem tazminatı ödemez. Haksız fesihte ise tüm tazminatlar muaccel olur. Hangi türün uygulandığı fesih bildiriminin içeriğiyle belirlenir.
Sık Sorulan Sorular
İşveren bana herhangi bir neden göstermeden işten çıkardı, ne yapabilirim?
30 işçi/6 ay şartını sağlıyorsanız işe iade davası açabilirsiniz. Şartı sağlamıyorsanız kıdem ve ihbar tazminatı talep edebilirsiniz.
Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa ne olur?
Son tutanak düzenlendikten itibaren 2 hafta içinde iş mahkemesinde dava açmanız gerekir; aksi halde dava hakkı düşer.
Kıdem tazminatı almak için en az kaç yıl çalışmam gerekir?
En az 1 tam yıl çalışmış olmanız yeterlidir. Bir yılı doldurmadan işten çıkarılırsanız kıdem tazminatı hakkı doğmaz.