Miras sözleşmesi, miras bırakanın bir veya birden fazla kişiyle yaşarken belirli miras tasarruflarını güvence altına almak amacıyla yaptığı, resmi şekle bağlı sözleşmedir. Vasiyetnameden farklı olarak karşı tarafın kabulünü gerektiren ve tek taraflı geri alınamayan bir işlemdir.
Miras Sözleşmesi ile Vasiyetname Arasındaki Farklar
- Bağlayıcılık: Vasiyetname tek taraflı olarak her zaman değiştirilebilirken miras sözleşmesi karşı tarafın rızası olmaksızın değiştirilemez.
- Şekil: Her ikisi de resmi şekle (noter) tabidir; el yazılı miras sözleşmesi geçersizdir.
- Taraf sayısı: Vasiyetname tek taraflı; miras sözleşmesi en az iki taraflıdır.
Miras Sözleşmesinin Şekli
Türk Medeni Kanunu m. 545 gereği miras sözleşmesi resmi vasiyetname şeklinde yapılır. Noterde iki tanık huzurunda imzalanması zorunludur; aksi halde geçersizdir.
Saklı Pay Sınırlaması
Miras sözleşmesi de dahil olmak üzere hiçbir tasarruf saklı paylı mirasçıların haklarını ortadan kaldıramaz. Sözleşme saklı payı ihlal ediyorsa tenkis davası yoluyla bu kısım iptal ettirilebilir.
Miras Sözleşmesinden Dönme
Sözleşmenin her iki tarafça imzalanmış dönme belgesiyle ya da sonraki resmi bir vasiyetnameyle yeni bir miras sözleşmesiyle sözleşmeden dönülebilir. Karşı tarafın ağır ihlali halinde ise tek taraflı dönme mümkündür.
Olumlu Miras Sözleşmesi
Miras bırakan, belirli bir kişiye belirli bir mal bırakmayı ya da belirli bir kişiyi mirasçı olarak atamayı taahhüt eder. Bu tür sözleşmeler sıklıkla aile içi mülk devirlerinde veya bakım yükümlülüğü karşılığında kullanılır.
Olumsuz Miras Sözleşmesi (Miras Feragatnamesi)
Mirasçı, bedelli veya bedelsiz olarak miras hakkından önceden feragat eder. Bu tür sözleşme miras açılmadan önce yapılır ve noter huzurunda geçerlilik kazanır.
Sık Sorulan Sorular
Miras sözleşmesi noterde mi yapılmalıdır?
Evet, zorunludur. El yazılı miras sözleşmesi geçerli değildir.
Miras sözleşmesi yapıldıktan sonra malımı satabilir miyim?
Sözleşmeyle bağladığınız malı üçüncü kişilere satarsanız karşı tarafın tazminat hakkı doğabilir; ayrıca ölünce kazandırma hükümleri gündeme gelir.
Miras feragatnamesi çocuklarımı da bağlar mı?
Kural olarak feragat yalnızca feragat eden kişiyi bağlar; sözleşmede açıkça kararlaştırılmadıkça feragat edenin çocuklarını kapsamaz.