DASK (Doğal Afet Sigortaları Kurumu) deprem hasar tazminatı, zorunlu deprem sigortası poliçesi bulunan konutlarda meydana gelen hasarın yasal teminat limitleri çerçevesinde karşılanması talebidir. 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu ve Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları, DASK ile sigortalı arasındaki hak ve yükümlülükleri düzenler. Ancak deprem sonrasında yapılan hasar tespitleri çoğu zaman gerçek zararın altında kalmakta, eksik ödeme veya tam ret kararları verilmektedir. Kahramanmaraş depremleri sonrasında bu uyuşmazlıkların sayısı önemli ölçüde artmış; Yargıtay 17. Hukuk Dairesi ise sigortalı lehine pek çok bakiye tazminat kararı vermiştir. Bu rehberde DASK ret ve eksik ödeme durumunda itiraz süreci, Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu, TOBB Uyum platformu ve mahkeme yolu ele alınmaktadır.
İçindekiler
DASK ve Zorunlu Deprem Sigortası Nedir?
Doğal Afet Sigortaları Kurumu (DASK), 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu ile kurulmuş kamu tüzel kişiliğine sahip bir kurumdur. Zorunlu Deprem Sigortası (ZDS), Türkiye'de tapuya kayıtlı konut nitelikli tüm binalar için yaptırılması zorunlu olan bir sigorta türüdür.
Sigortanın amacı; deprem ve depreme bağlı yangın, infilak, tsunami ve yer kayması sonucu binada meydana gelecek maddi zararları, poliçe teminat limitleri çerçevesinde karşılamaktır. DASK poliçesi yetkili sigorta şirketleri aracılığıyla satılmakta, ancak teminat doğrudan DASK tarafından verilmektedir.
Zorunlu Olduğu Yapılar
- Tapu kütüğüne kayıtlı, özel mülkiyete tabi konutlar,
- Site veya apartman içindeki bağımsız bölümler,
- İş yerine dönüştürülmüş konut nitelikli yapılar,
- İskanlı veya iskansız tüm meskenler.
Teminat Dışı Kalan Yapılar
- Tamamen ticari ve sınai amaçlı yapılar (bunlar için ek poliçe yaptırılabilir),
- Köy nüfusuna kayıtlı ve köyde sürekli oturanlarca köy yerleşik alanlarında yapılan binalar (istisna),
- Kamu kurumlarına ait binalar.
Yasal Çerçeve: 6305 Sayılı Kanun ve Genel Şartlar
6305 Sayılı Afet Sigortaları Kanunu
DASK'ın kuruluş, görev ve teminat çerçevesini düzenleyen temel kanundur. Önemli hükümler:
- Madde 9: Zorunlu deprem sigortası kapsamı,
- Madde 10: Hasar tespit ve tazminat ödeme usulü,
- Madde 11: Sigorta primi ve teminat hesabı,
- Madde 13: Halefiyet ilkesi.
Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan genel şartlar; teminat kapsamı, teminat dışı kalan haller, hasar bildirim usulü ve tazminat hesabı kurallarını belirler.
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu
Genel sigorta hükümleri DASK uyuşmazlıklarında da uygulanır:
- TTK m. 1420: 2 yıllık zamanaşımı,
- TTK m. 1427: Sigortacının temerrüt faizi yükümlülüğü,
- TTK m. 1409: Tazminat ödeme yükümlülüğü.
2026 DASK Teminat Limiti ve Kapsam
DASK her yıl azami teminat limitini günceller. 2026 yılı için belirlenen azami teminat tutarı, depremde tam hasar gören konut bedelinin enflasyona göre güncellenmiş halini yansıtır. Poliçe primi ise binanın yapı tarzı (betonarme, yığma, diğer), risk bölgesi (1-7) ve brüt yüzölçümüne göre hesaplanır.
Teminat Kapsamına Girenler
- Deprem nedeniyle binanın taşıyıcı sisteminde oluşan hasarlar,
- Depreme bağlı yangın, infilak ve patlama hasarları,
- Tsunami ve yer kayması hasarları,
- Temel, ana duvarlar, bağımsız bölümleri ayıran duvarlar, tavan ve tabanlar,
- Merdivenler, asansörler, çatı ve baca gibi ortak alanlar.
Teminat Dışında Kalanlar
- Eşya, mobilya, elektronik cihazlar (konut sigortası kapsamına girer),
- Manevi tazminat,
- Kira kaybı, alternatif konaklama gideri,
- Enkaz kaldırma giderleri (kısmen istisnaî),
- Binanın değerinin azami teminat limitini aşan kısmı.
Eksik Ödeme ve Ret Sebepleri
DASK uyuşmazlıklarının çoğu eksik ödeme şeklinde ortaya çıkar. Tam ret kararları ise belirli gerekçelere dayanır.
1. Hasar Tespitinde Eksiklik
DASK'ın atadığı eksperin hasar derecelendirmesinde (az hasarlı, orta hasarlı, ağır hasarlı, yıkık) hata yapması en sık karşılaşılan sorundur. Bağımsız bilirkişi raporları ile DASK raporları arasında ciddi farklar tespit edilebilmektedir.
2. Yapım Yılı ve Birim Fiyat Hatası
Hesaplamada yanlış yapım yılı katsayısı kullanılması veya güncel birim fiyat yerine eski tarihli bedellerin esas alınması.
3. Brüt Yüzölçüm Hatası
Tapuda kayıtlı yüzölçümünden farklı m² hesabı yapılması.
4. Poliçe Geçersizliği İddiası
Beyan eksikliği, prim ödenmemesi veya yapı kullanım amacının yanlış beyan edilmesi gerekçeleri.
5. Kaçak veya İzinsiz Yapı İddiası
Yapının ruhsatsız veya iskansız olduğu iddiası ile teminat dışında kaldığının ileri sürülmesi. Ancak Yargıtay, sırf iskansızlığın teminat reddi sebebi olmadığını kabul etmektedir.
6. Deprem Dışı Nedenler İddiası
Hasarın depremden değil yapım hatasından veya zemin sorunundan kaynaklandığı iddiası.
DASK İtiraz Süreci ve Dilekçesi
1. Hasar Tespit Raporunun İncelenmesi
DASK tarafından gönderilen hasar tespit raporu dikkatle incelenmeli; hasar derecesi, m² hesabı, yapım yılı katsayısı ve birim fiyat doğrulanmalıdır.
2. Bağımsız Bilirkişi Raporu Alınması
İnşaat mühendisi veya yapı bilirkişisinden alınacak özel rapor, itiraz sürecinin en güçlü delilidir. Rapor; binanın taşıyıcı sistem hasarını, gerçek onarım maliyetini ve hasar derecesini ayrıntılı belgelemelidir.
3. Yazılı İtiraz Dilekçesi
Hasar tespit raporunun tebliğinden itibaren 15 gün içinde DASK'a yazılı itiraz dilekçesi sunulmalıdır. Dilekçede şu hususlar yer almalıdır:
- Sigortalı kimlik bilgileri ve iletişim,
- Poliçe numarası ve dönemi,
- Hasar dosya numarası ve deprem tarihi,
- İtiraz edilen hususlar (hasar derecesi, hesap unsurları),
- Bağımsız bilirkişi raporu ve fotoğraflar,
- Talep edilen bakiye tazminat tutarı,
- Tapu, kimlik ve poliçe fotokopileri.
4. Tebligat Yolları
- İadeli taahhütlü posta,
- Kayıtlı Elektronik Posta (KEP),
- DASK resmi internet sitesi üzerinden online itiraz.
Sigorta Tahkim Komisyonu ve TOBB Uyum
Sigorta Tahkim Komisyonu
DASK 15 gün içinde itiraza cevap vermez veya itirazı reddederse 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu madde 30 uyarınca Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurulabilir. 2026 başvuru ücretleri ve süreç detayları Sigorta Tahkim Komisyonu Başvurusu sayfasında açıklanmıştır.
TOBB Uyum Arabuluculuk Platformu
2024 sonrasında deprem mağdurları için DASK ile sigortalı arasındaki uyuşmazlıkların hızlı çözümü amacıyla DASK ve TOBB iş birliğinde Uyum platformu devreye alınmıştır. Adalet Bakanlığı siciline kayıtlı arabulucular nezdinde yapılan görüşmelerle anlaşmalı çözüm sağlanabilmektedir. Bu yol zorunlu olmayıp ihtiyari arabuluculuk niteliğindedir.
Bakiye Tazminat Davası
İtiraz ve tahkim yolları sonuç vermezse veya tercih edilmezse yargı yoluna başvurulabilir.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
- Görevli mahkeme: Sigortalının tüketici sıfatı taşıdığı bireysel konut sigortalarında Tüketici Mahkemesi; aksi hâlde Asliye Ticaret Mahkemesi yetkili olabilir. Yargıtay daireleri arasında bu konuda içtihat farklılığı bulunmakta olup somut olaya göre karar verilmelidir.
- Yetkili mahkeme: Davalının ikametgâhı, sözleşmenin yapıldığı yer veya sigortalı malın bulunduğu yer mahkemeleri.
Dava Dilekçesinde Yer Alacak Hususlar
- Poliçe ve hasar dosyası bilgileri,
- Deprem tarihi, hasar tespit raporu ve DASK ödemesi,
- Bağımsız bilirkişi raporu ile tespit edilen gerçek hasar tutarı,
- Talep edilen bakiye tazminat,
- Temerrüt faizi (TTK m. 1427 uyarınca 45 günün dolmasından itibaren),
- Yargılama giderleri ve avukatlık ücreti.
Yargıtay Kararları Işığında Bakiye Tazminat
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin Kahramanmaraş depremleri sonrası verdiği kararlarda, bağımsız bilirkişi raporlarıyla desteklenen bakiye deprem hasar tazminatı taleplerinin poliçe teminat limiti içinde kabul edilmesi gerektiği ortaya konmuştur. DASK'ın eksper raporu tek başına bağlayıcı değildir; mahkeme yeni bilirkişi incelemesi yaptırabilir.
Zamanaşımı ve Yasal Faiz
Zamanaşımı Süresi
TTK madde 1420 uyarınca DASK tazminat talepleri için 2 yıllık zamanaşımı uygulanır. Süre, hasar tespit raporunun tebliği veya DASK'ın ret bildiriminin tebliğinden başlar. Zamanaşımının kesilmesi ve durması konusunda zamanaşımı rehberi incelenebilir.
Yasal Faiz
TTK madde 1427 uyarınca sigortacı 45 gün içinde tazminatı ödemekle yükümlüdür. Bu sürenin dolmasından itibaren temerrüt faizi işletilir. DASK için de aynı kural uygulanır.
DASK uyuşmazlıkları; teknik hasar tespiti, bağımsız bilirkişi raporu yorumu ve poliçe hükümlerinin değerlendirmesini gerektiren uzmanlık alanıdır. Konuya ilişkin değerlendirme için Balgat Hukuk iletişim sayfası üzerinden büromuza ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
DASK depremde ödeme yapmazsa ne yapılır?
Hasar tespit raporuna karşı 15 gün içinde DASK'a yazılı itiraz dilekçesi sunulur, ardından Sigorta Tahkim Komisyonu, TOBB Uyum veya mahkeme yoluna başvurulabilir.
DASK eksik ödeme yaparsa fark talep edilebilir mi?
Evet. Bağımsız bilirkişi raporu ile desteklenmek koşuluyla poliçe teminat limiti içinde bakiye tazminat (fark tazminat) davası açılabilir.
DASK itiraz dilekçesi nereye verilir?
İadeli taahhütlü posta, KEP veya DASK'ın online itiraz portalı üzerinden verilebilir. Dilekçeye bilirkişi raporu, fotoğraflar, tapu ve poliçe eklenmelidir.
DASK poliçesi olmayanlar deprem hasarını talep edebilir mi?
DASK'tan talep edemez. Ancak müteahhit, mimar, mühendis veya denetim eksikliği iddiasıyla idareye karşı dava yolu açıktır.
DASK tazminat zamanaşımı kaç yıldır?
TTK madde 1420 uyarınca 2 yıldır. Süre hasar tespit raporunun veya ret bildiriminin tebliğinden başlar.
TOBB Uyum platformu nedir, zorunlu mu?
DASK ve TOBB iş birliğinde kurulan ihtiyari arabuluculuk platformudur. Zorunlu olmamakla birlikte hızlı çözüm imkânı sunmaktadır.