Kurye Motosiklet Kazası Tazminatı 2026: Getir-Yemeksepeti Hakları

Kurye motosiklet kazası tazminatı, Yemeksepeti, Getir, Trendyol Express, Hepsiburada Express, Banabi gibi platformlar üzerinden çalışan motorlu kuryelerin geçirdiği trafik kazalarında talep edilebilecek hakları kapsar. Türkiye'de kurye motosiklet kazaları yıllık binlerce yaralanma ve onlarca ölümle sonuçlanmakta; bu nedenle 2918 sayılı KTK, 4857 sayılı İş Kanunu, 5510 sayılı SGK Kanunu, 6331 sayılı İSG Kanunu ve 6098 sayılı TBK hükümleri birlikte değerlendirilmektedir. Bordrolu (4/a) kuryelerin kazaları iş kazası sayılırken esnaf (4/b Bağ-Kur) kuryeler için sorumluluk farklı esaslara dayanır. Bu rehber, kurye motosiklet kazası tazminatı hakkında çalışma statüsüne göre tüm hakları açıklamaktadır.

Bordrolu ve Esnaf Kurye Statüsü

Türkiye'de platform kuryelerinin çalışma modelleri tek tip değildir. Kurye motosiklet kazası tazminatı talebinde ilk yapılacak iş, kuryenin çalışma statüsünün belirlenmesidir.

Bordrolu (4/a) Kurye

• İş Kanunu kapsamında işçi statüsünde,
• SGK 4/a sigortalısı,
• İşveren-işçi ilişkisi mevcut,
• Kaza iş kazası sayılır,
• İş Kanunu, SGK Kanunu, TBK 417 koruması.

Esnaf (4/b Bağ-Kur) Kurye

• Şahıs şirketi/serbest meslek formuyla çalışan,
• SGK 4/b Bağ-Kur sigortalısı,
• Platform ile sözleşmesi hizmet alımı niteliğinde,
• Teknik olarak işçi sayılmaz,
• Muvazaa iddiası ile gerçek işçilik tespit edilebilir.

Sigortasız (Kayıt Dışı) Kurye

• SGK kaydı bulunmayan,
• Kaza sonrası SGK'ya geriye dönük tescil talep edilebilir,
• Karşı araç sigortasından KTK 97 ile tazminat alır,
• Platform/işveren sorumluluğu doğrudan ispatlanmalı.

Yasal Dayanak: KTK 97, İK 77, TBK 417

Kurye motosiklet kazası tazminatı çok katmanlı yasal düzenlemeye dayanır:

Tazminat hakkının yasal zemini:

• KTK madde 85-86: İşletenin tehlike sorumluluğu,
• KTK madde 91: Zorunlu trafik sigortası,
• KTK madde 97: Zarar görenin doğrudan başvuru hakkı,
• KTK madde 108: Güvence Hesabı,
• 4857 sayılı İK madde 77: İş sağlığı ve güvenliği,
• 5510 sayılı SGK madde 13: İş kazası tanımı ve hakları,
• 6331 sayılı İSG Kanunu: Risk değerlendirmesi ve eğitim,
• TBK madde 49: Haksız fiil sorumluluğu,
• TBK madde 53: Destekten yoksun kalma,
• TBK madde 56: Manevi tazminat,
• TBK madde 66: Adam çalıştıranın sorumluluğu (platform),
• TBK madde 71: Tehlikeli faaliyet sorumluluğu,
• TBK madde 417: İşçinin kişiliğinin korunması ve tazminat hakkı.

Kurye Kazasının İş Kazası Niteliği

5510 sayılı SGK Kanunu madde 13'e göre işçinin işverenin emrinde iken iş yerinde veya işveren tarafından görevlendirildiği başka bir yerde meydana gelen kaza iş kazası sayılır. Kurye, doğası gereği işyerinin trafiktir; bu nedenle bordrolu kuryelerin trafik kazaları iş kazasıdır.

İş Kazası Sayılan Hâller

• Sipariş teslim ederken yaşanan trafik kazası,
• Restoran/depodan ürün alırken yaşanan kaza,
• Servis-mesai dönüşü vasıtada kaza,
• Görev sırasında platformun yönlendirdiği rota üzerinde kaza,
• Mola sırasında işyeri sınırlarında kaza.

İş Kazası Sayılmayan (Tartışmalı) Hâller

• Mesai sonrası özel kullanımda kaza,
• Platformdan ayrıldıktan sonraki kazalar,
• Esnaf statüsünde olup hiçbir platform siparişi olmayan saatlerde kaza,
• Görev dışı amaçla rotayı terk etme sonrası kaza.

SGK İş Kazası Bildirimi

İşveren, iş kazasını öğrenmesinden itibaren 3 iş günü içinde SGK'ya bildirmek zorundadır (5510 SK madde 13). Bildirim yapılmazsa idari para cezası uygulanır ve işçi geriye dönük tüm hakları kullanır.

Yemeksepeti, Getir, Trendyol Express Sorumluluğu

Kurye motosiklet kazası tazminatı talebinde Yemeksepeti, Getir, Trendyol Express, Hepsiburada Express, Banabi, Yemek.com gibi platformların sorumluluğu hem işveren hem aracılık sıfatlarına göre değişir.

Doğrudan İşveren Olarak Sorumluluk

Getir Yemek/Çarşı'nın kendi bordrolu kuryeleri, Yemeksepeti'nin Banabi/HızlıTeslimat kuryeleri ve Trendyol Express'in bordrolu personeli için platform doğrudan işveren konumundadır. Bu durumda:

• İş Kanunu madde 77 yükümlülüğü tam uygulanır,
• İş sağlığı ve güvenliği eğitimi vermesi zorunlu,
• Kask, koruyucu kıyafet ve uygun ekipman sağlamalı,
• Makul teslim süresi belirlemeli,
• Motosikletin bakımı garantilenmeli,
• İhmal hâlinde TBK madde 417 fark tazminatı.

Aracı (Platform) Olarak Sorumluluk

Esnaf kuryeler için platform doğrudan işveren değildir; ancak şu hâllerde TBK madde 49 ve 66 kapsamında sorumlu olabilir:

• Yetersiz eğitim ve uyarı,
• Ayıplı ekipman/çanta verilmesi,
• Gerçekçi olmayan teslim süresi dayatması (hız ihlaline zorlama),
• Sigortasız/ehliyetsiz kuryenin sistemde tutulması,
• Şikayet ve risk raporlarının dikkate alınmaması,
• Performans baskısının kazaya neden olması.

Muvazaa İncelemesi

Yargıtay 9. ve 22. Hukuk Dairesi içtihatları, esnaf görünümlü kurye sözleşmelerini somut çalışma koşullarına göre yeniden değerlendirir. Bağımlı çalışma, talimat alma, çalışma saatlerinin platformca belirlenmesi, ücretin platformca ödenmesi gibi unsurların varlığı muvazaa karinesi oluşturur. Bu tespit yapılırsa esnaf kurye, geriye dönük tüm işçilik haklarını kullanabilir.

Devreye Giren Sigortalar

Kurye motosiklet kazası sonrası birden fazla sigorta birlikte devreye girer.

1. Kuryenin Motosikletinin Zorunlu Trafik Sigortası

• KTK madde 91 zorunluluk,
• Üçüncü kişilere verilen zararı karşılar,
• Kurye sürücü kendi sigortasından tazminat alamaz,
• 2026 limitler: 3.600.000 TL kişi başı, 18.000.000 TL kaza başı.

2. Karşı Aracın Zorunlu Trafik Sigortası

• Karşı araç kusurluysa kurye doğrudan başvurur,
• KTK madde 97 doğrudan başvuru hakkı,
• Kişi başı 3.600.000 TL teminat,
• Manevi tazminat sigorta kapsamı dışıdır.

3. SGK İş Kazası Sigortası

• Bordrolu kurye için zorunlu,
• Geçici iş göremezlik geliri,
• Sürekli iş göremezlik geliri (maluliyet oranına göre),
• Tedavi giderleri (SUT kapsamı),
• Ölüm aylığı (eş, çocuk, anne-baba).

4. İhtiyari Sigortalar

• Motokask (kendi motosikletinin hasarı),
• Ferdi kaza sigortası (sakatlık/ölüm),
• İhtiyari mali sorumluluk (artırılmış teminat),
• Grup sağlık sigortası (platform sağlamışsa).

5. Güvence Hesabı

Karşı aracın sigortasız olduğu veya çarpıp kaçma kazalarında KTK madde 108 gereği Güvence Hesabı devreye girer; kişi başı 3.600.000 TL teminat sağlar.

Talep Edilebilecek Tazminat Kalemleri

Kurye motosiklet kazası tazminatı, olayın sonuçlarına göre farklı kalemleri kapsar.

Yaralanma Hâlinde

• Tedavi giderleri: SGK dışı hastane, ameliyat, ilaç, protez, fizyoterapi,
• Geçici iş göremezlik tazminatı: İyileşme dönemi gelir kaybı,
• Sürekli iş göremezlik tazminatı: Maluliyet oranı + PMF tablosu,
• Bakıcı gideri: Refakat ihtiyacı,
• Estetik bozukluk tazminatı: Sürekli iz,
• Yol giderleri,
• Manevi tazminat: Acı, ızdırap (TBK madde 56).

Ölüm Hâlinde

• Destekten yoksun kalma: Eş, çocuk, anne-baba (TBK 53),
• Cenaze ve defin giderleri,
• Manevi tazminat: Yakınların acısı,
• SGK ölüm aylığı,
• Ölüm öncesi tedavi giderleri.

Motosiklet ve Ekipman Hasarı

• Motosiklet onarım/değer kaybı,
• Kask, ceket, eldiven, çanta hasarı,
• Cep telefonu, GPS cihazı,
• Sipariş ürünlerinin zararı (işveren tarafından karşılanır).

Hesaplama Örnekleri

Kurye motosiklet kazası tazminatı hesabı, çalışma statüsüne ve kusur oranlarına göre değişir.

Örnek 1: Bordrolu Yemeksepeti Kuryesi — İş Kazası

28 yaşındaki bordrolu kurye, sipariş götürürken kırmızı ışıkta geçen otomobilin çarpması sonucu yaralanmış, %22 maluliyet almıştır. Aylık geliri 26.000 TL'dir.

• Sürekli iş göremezlik (PMF + işveren payı): 750.000 TL,
• Geçici iş göremezlik (5 ay): 130.000 TL,
• Tedavi giderleri (SGK dışı): 80.000 TL,
• Bakıcı gideri: 50.000 TL,
• Maddi toplam: 1.010.000 TL,
• Manevi tazminat (işverenden + karşı sürücüden): 250.000 TL,
• Sigorta payı: Otomobilin trafik sigortası + SGK iş kazası ödemeleri.

Örnek 2: Esnaf Getir Kuryesi — Karşı Araç Kusurlu

35 yaşındaki esnaf kurye, sipariş esnasında şerit ihlali yapan kamyonetin çarpması sonucu hayatını kaybetmiştir. Aylık geliri 30.000 TL, eşi (32) ve iki çocuğu (5 ve 8 yaş) vardır.

• Destekten yoksun kalma: 2.650.000 TL,
• Cenaze giderleri: 55.000 TL,
• Kamyonetin trafik sigortası: 3.600.000 TL limit,
• Manevi tazminat (kamyonet sürücüsünden): 450.000 TL,
• Bağ-Kur ölüm aylığı,
• Toplam (yaklaşık): 3.155.000+ TL.

Örnek 3: Bordrolu Trendyol Express Kuryesi — İşveren Kusuru

24 yaşındaki kurye, işveren tarafından dayatılan 12 dakikalık teslim süresi nedeniyle hızlı sürmüş, yağmurda kaymış ve %12 maluliyet almıştır. Aylık geliri 23.000 TL'dir.

• Sürekli iş göremezlik: 295.000 TL,
• Geçici iş göremezlik (2 ay): 46.000 TL,
• Tedavi giderleri: 35.000 TL,
• Manevi tazminat (işverenden TBK 417): 120.000 TL,
• Toplam: 496.000 TL,
• Sorumlu: İşveren (kusur paylaşımına göre).

Başvuru ve Dava Süreci

Kurye motosiklet kazası sonrasında izlenecek adımlar:

1. Olay Yerinde

• 112 çağrısı (sağlık ve polis),
• Trafik kazası tespit tutanağı,
• Alkol/madde testi,
• Fotoğraf-video çekimi,
• Tanık iletişim bilgileri,
• Çevredeki kamera yerlerinin tespiti.

2. SGK Bildirimi (Bordrolu için)

• İşverenin 3 iş günü içinde SGK'ya bildirim yükümlülüğü,
• Bildirim yapılmadıysa kurye doğrudan SGK'ya başvurabilir,
• İş kazası tutanağı düzenlenmesi,
• Sağlık kurulu raporu alınması.

3. Sigorta Başvurusu

• Karşı aracın zorunlu trafik sigortasına KTK 97 başvurusu,
• Sigorta 15 iş günü değerlendirme, 8 iş günü ödeme,
• Red veya yetersiz ödeme hâlinde Sigorta Tahkim Komisyonu.

4. Dava Yolu

• İş Mahkemesi: İş kazası tazminatı (işverene karşı),
• Asliye Hukuk veya Asliye Ticaret Mahkemesi: Üçüncü kişi/sigorta tazminatı,
• Tüketici Mahkemesi: Platform-tüketici uyuşmazlığı varsa,
• Zamanaşımı 2 yıl/10 yıl; ceza zamanaşımı uygulanabilir.

5. Arabuluculuk

İş davaları öncesi arabuluculuk zorunludur. İş kazası tazminat davası rehberimiz konuyu ayrıntılı ele alır.

Sıkça Sorulan Sorular

Kurye olarak kaza geçirdim, ne kadar tazminat alabilirim?

Tazminat tutarı yaş, gelir, maluliyet oranı, kusur dağılımı ve çalışma statüsüne göre değişir. Aylık 25.000 TL geliri olan 30 yaşındaki kuryenin %20 maluliyet alması hâlinde sürekli iş göremezlik tazminatı 700.000-900.000 TL bandında olabilir.

Esnaf kuryeysem iş kazası tazminatı alabilir miyim?

Teknik olarak esnaf statüsünde iş kazası tazminatı sınırlıdır. Ancak muvazaa iddiası ile gerçek işçilik statüsü tespit edilirse geriye dönük tüm haklar kullanılır. Karşı araç kusurluysa onun zorunlu trafik sigortasından tazminat alınabilir.

Yemeksepeti/Getir bana kask vermedi, sorumlu mu?

Evet. 4857 İK madde 77, 6331 İSG Kanunu ve TBK madde 417 hükümleri işverene kask ve koruyucu ekipman sağlama yükümlülüğü yükler. İhlal hâlinde işveren tam kusurlu sayılır ve manevi tazminat yükselir.

Kurye motosikletinin sigortası yoksa ne olur?

Kurye sürücü kendi motosikletinin sigortasından tazminat alamaz; o sigorta üçüncü kişiler içindir. Karşı araç kusurluysa onun sigortasından KTK 97 ile alır. Karşı araç da sigortasızsa destekten yoksun kalma rehberinde ele alındığı üzere Güvence Hesabına başvurulur.

Platform performans baskısı yüzünden kaza yaptım, dava açabilir miyim?

Evet. Gerçekçi olmayan teslim süresi dayatması, ceza tarifeleri ve hız ihlaline zorlayan iş düzeni TBK madde 49 ve 71 kapsamında platforma karşı dava açma hakkı doğurur. Yargıtay içtihatları platform sorumluluğunu giderek genişletmektedir.

İş kazası tazminatı SGK ödemelerinden mahsup edilir mi?

Yargıtay yerleşik içtihadına göre SGK'nın peşin ödediği iş göremezlik geliri rücu kapsamında işverenden alınabilir; ancak işçinin alacağı tazminattan SGK'nın peşin sermaye değeri düşülür. Manevi tazminat mahsup dışıdır.