Park halinde araç hasarı tazminatı, sürücüsüz ve hareketsiz duran bir araca üçüncü kişi tarafından verilen zararların hukuki olarak nasıl tazmin edileceğini düzenleyen önemli bir trafik tazminat türüdür. Park halindeyken araca çarpma olayları; alışveriş merkezi otoparkları, sokak kenarı park alanları ve apartman önlerinde sık karşılaşılan durumlardır. Karşı sürücünün olay yerinde kalması, kayıp belgelerin düzenli toplanması ve sigorta sürecinin doğru yönetilmesi tazminatın hızla tahsil edilmesinde belirleyicidir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu madde 81 uyarınca kaza yerini terk etmek yasaktır; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu madde 49 ve devamı uyarınca haksız fiil hükümleri çerçevesinde tazminat talep edilebilir. 2026 yılı düzenlemeleriyle zorunlu trafik sigortası araç başı maddi hasar limiti 400.000 TL'ye yükseltilmiş; çarpıp kaçma vakalarında kasko sigortalarının teminat kapsamı genişletilmiştir.
İçindekiler
- Park Halindeki Araca Çarpma Nedir?
- Yasal Çerçeve: KTK, TBK ve TTK
- Kaza Anında Yapılması Gereken Adımlar
- Kusur Oranının Belirlenmesi
- Çarpıp Kaçma Durumunda Hak Arayışı
- Zorunlu Trafik Sigortasına Başvuru Süreci
- Kasko Sigortası ve Çarpıp Kaçma Teminatı
- Değer Kaybı ve Diğer Tazminat Kalemleri
- Sıkça Sorulan Sorular
Park Halindeki Araca Çarpma Nedir?
Park halindeki araca çarpma; sürücüsüz veya sürücüsü içinde olmakla birlikte hareketsiz duran bir araca, başka bir motorlu araç, motosiklet, bisiklet veya yaya tarafından çarpılması sonucu meydana gelen trafik olayıdır. Hukuki bakımdan da park halindeki araç sahibinin kusursuz olduğu durumlar, sorumluluğun tamamen karşı tarafa ait olduğu klasik haksız fiil örnekleri arasında yer alır.
Bu tür kazalar; otopark içinde dönüş manevrası, sokak kenarında geri geri park ederken yapılan dokunma, kapı vurması, alışveriş arabası teması veya tamamen üçüncü kişi aracın çarpıp kaçması şeklinde olabilir. Her birinin hukuki sonucu birbirinden farklıdır.
Yasal Çerçeve: KTK, TBK ve TTK
Park halindeki araç hasarına ilişkin tazminat hukuku üç ana mevzuat çerçevesinde değerlendirilir:
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu
- KTK m. 81: Trafik kazasına karışan sürücülerin yükümlülükleri; kaza yerini terk etmeme, yaralılara yardım etme, can ve mal güvenliğini sağlama, bildirim yapma.
- KTK m. 85: Motorlu araç işleten sorumluluğu (tehlike sorumluluğu).
- KTK m. 91: Zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırma yükümlülüğü.
- KTK m. 97: Zarar görenin sigortacıya doğrudan başvuru hakkı.
- KTK m. 99: Sigortacının ödeme yükümlülüğü ve faiz başlangıcı.
- KTK m. 109: Tazminat zamanaşımı; 2 yıl (her hâlükârda 10 yıl).
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu
- TBK m. 49: Haksız fiil sorumluluğu; kusurlu davranışla zarar veren, zararı tazminle yükümlüdür.
- TBK m. 50-51: Zararın ve tazminatın belirlenmesi.
- TBK m. 56: Manevi tazminat.
- TBK m. 72: Haksız fiilden doğan davalarda zamanaşımı; 2 yıl (her hâlükârda 10 yıl).
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu
- TTK m. 1409 vd.: Sigorta sözleşmesi hükümleri.
- TTK m. 1421: Tazminatın hesabı.
- TTK m. 1485 vd.: Mal sigortalarına ilişkin özel hükümler.
Kaza Anında Yapılması Gereken Adımlar
Park halinde aracınıza çarpma olduğunda atmanız gereken adımlar, tazminat hakkınızın korunması bakımından kritik öneme sahiptir.
1. Olay Yerinin Korunması
Aracı çevresel delilleri bozmayacak şekilde olduğu gibi bırakın. Kazadan hemen sonra çekilen fotoğraflar; çarpışma açısı, hasarın boyutu ve karşı aracın izleri konusunda en kuvvetli delildir.
2. Polis veya Jandarma Bildirimi
Karşı taraf olay yerinde değilse 155 Polis İmdat hattını arayarak olayı bildirin. Polis tutanağı, sigorta sürecinde resmi delil olarak kabul edilir.
3. Güvenlik Kameralarının Tespiti
Olay yerinin çevresindeki tüm kamera kaynaklarını mümkün olduğunca kısa sürede tespit edin:
- Belediye MOBESE kameraları,
- AVM veya iş merkezi otoparkı kameraları,
- Komşu bina özel güvenlik kameraları,
- Apartman/site giriş kameraları,
- İş yerlerinin dış cephe kameraları.
Pek çok kamera kaydı 7 ile 15 gün arasında otomatik olarak silinmektedir. Kayıt taleplerinin gecikmesi delil kaybına yol açabilir.
4. Tanık Beyanları
Olayı gören kişilerin ad, soyad ve iletişim bilgilerini alın. Tanık beyanları; karşı tarafın kusur oranının belirlenmesinde ve sigorta süreçlerinde belirleyici olabilir.
5. Hasar Fotoğrafları
Aracın hasar gören kısımlarını yakın ve uzak açıdan, plaka görünür şekilde fotoğraflayın. Boya izi, tampon teması veya cam çatlağı gibi detayların ayrı çekimleri yapılmalıdır.
Kusur Oranının Belirlenmesi
Park halindeki araç hasarlarında kusur dağılımı, sigorta tazminatının ve ödenecek tutarın temelini oluşturur.
Park Halindeki Araç %0 Kusurlu Olabilir Mi?
Araç kurallara uygun bir şekilde park edilmiş; trafiği engellemiyor, görüş alanını daraltmıyor ve yasak bölgeye bırakılmamışsa park halindeki aracın kusur oranı kural olarak yüzde 0'dır. Çarpan sürücü tüm zarardan yüzde 100 oranında sorumlu tutulur.
Park Halindeki Araca Kısmi Kusur Atfedilen Hâller
- Yaya kaldırımına park,
- Kavşağa veya yangın muslukları önüne park,
- Park yasağı olan bölgelere park,
- Çift sıra park veya yol darlığına neden olacak park,
- Geceleyin park lambası yakılmaması,
- Aracın kısmen yola taşkın şekilde park edilmesi.
Kusur Tespit Süreci
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) gerekli belgelerin tamamlanmasından itibaren 3 iş günü içinde kusur oranı değerlendirmesi yapar. Taraflardan biri 5 iş günü içinde itiraz edebilir. İtiraz reddedilirse Sigorta Tahkim Komisyonu veya Asliye Ticaret Mahkemesi yolu açıktır. Kusur tespiti hakkında detaylı bilgi için Trafik Kazası Kusur Tespiti rehberine başvurabilirsiniz.
Çarpıp Kaçma Durumunda Hak Arayışı
Karşı tarafın aracını ve kimliğini bırakmadan olay yerinden ayrılması (çarpıp kaçma) park hasarı vakalarının en sık karşılaşılan ve hukuken en zor süreçlerinden biridir.
KTK Madde 81 ve İdari Yaptırımlar
2918 sayılı KTK madde 81 uyarınca trafik kazasına karışan sürücülerin kaza yerinde gerekli güvenlik önlemlerini almadan ve bildirim yapmadan ayrılması yasaktır. Bu yükümlülüğe aykırı davranan sürücüye:
- 2026 yılı tarifesine göre idari para cezası uygulanır,
- Sürücü belgesine geçici olarak el konulabilir,
- Eylem suç oluşturuyorsa adli soruşturma başlatılır,
- Tazminat davasında kusur artırıcı sebep olarak değerlendirilebilir.
Faili Tespit Çalışmaları
Çarpıp kaçma vakalarında failin tespit edilmesi için yapılması gerekenler şunlardır:
- Polis veya jandarmaya derhal başvuru,
- Güvenlik kamerası ve MOBESE taraması talebi,
- Aracın izlerinden boya örneği alınması (bilirkişi incelemesi için),
- Tanık beyanlarının tutanağa geçirilmesi,
- Plaka, marka veya renk tespiti hâlinde Trafik Tescil Şube Müdürlüğü sorgusu.
Fail Tespit Edilemezse Ne Olur?
Karşı taraf belirlenemediği için zorunlu trafik sigortasına başvuru imkânı yoktur. Bu durumda:
- Kendi kasko poliçenizdeki "çarpıp kaçma" teminatından yararlanılabilir,
- Tam kasko sahipleri muafiyetsiz ödeme alabilir,
- Kasko olmaması hâlinde zarar genel olarak araç sahibi üzerinde kalır,
- 5684 sayılı Kanun kapsamındaki Güvence Hesabı, faili belli olmayan kazalardaki bedeni zararları karşılar; ancak maddi hasarı kapsam dışıdır.
Zorunlu Trafik Sigortasına Başvuru Süreci
Karşı tarafın aracı tespit edildikten sonra zorunlu trafik sigortasına başvuru için izlenecek adımlar şunlardır.
Gerekli Belgeler
- Kaza tespit tutanağı (polis tarafından düzenlenmiş veya taraflarca imzalanmış),
- Her iki aracın ruhsat fotokopisi,
- Her iki aracın sigorta poliçeleri,
- Sürücülerin ehliyet fotokopileri,
- Hasar fotoğrafları,
- Güvenlik kamerası kayıtları (varsa),
- Tanık beyanları (varsa),
- Eksper raporu veya yetkili servis hasar tespit raporu,
- Banka hesap bilgileri.
Başvuru ve Karar Süresi
Başvuru karşı tarafın zorunlu trafik sigortacısına doğrudan yapılır. Sigortacı, başvurunun ve gerekli belgelerin tamamlandığı tarihten itibaren azami 15 iş günü içinde dosyayı sonuçlandırmak ve ödeme yapmak zorundadır.
Ret Hâlinde İzlenecek Yol
Sigorta şirketi ödemeyi reddederse:
- Yazılı ret gerekçesi talep edilir,
- Noter aracılığıyla ihtarname gönderilir,
- Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurulur (5684 SK m. 30),
- Sonuç alınamazsa Asliye Ticaret Mahkemesi'nde dava açılır.
Sigorta şirketi ile yaşanan ihtilaflar için Sigorta Şirketi Ödeme Yapmazsa ve Sigorta Tahkim Başvurusu sayfalarından detaylı bilgi alabilirsiniz.
Kasko Sigortası ve Çarpıp Kaçma Teminatı
Kasko sigortası; sigortalının kendi aracında oluşan zararları, kusur durumuna bakılmaksızın teminat altına alır. Park halindeki araç hasarlarında kasko aşağıdaki teminat türleri üzerinden devreye girer.
Çarpıp Kaçma Teminatı
Failin tespit edilemediği veya tespit edilse dahi sigortasız olduğu hâllerde kasko poliçesinin çarpıp kaçma teminatı kullanılabilir. Bu teminat:
- Tam kasko poliçelerinde genellikle muafiyetsiz olarak ödenir,
- Genişletilmiş kasko poliçelerinde muafiyet uygulanabilir,
- Dar kasko poliçelerinde çoğu zaman teminat dışıdır,
- Hasar tutarının belli bir yüzdesi sigortalı tarafından karşılanır (genelde yüzde 2 muafiyet).
Hasarsızlık İndirimi Etkisi
Kasko hasar bildirimi yapıldığında hasarsızlık indirimi kademe kaybı yaşanır. Ancak çarpıp kaçma ve doğal afet teminatlarında bazı sigorta şirketleri hasarsızlık indirimini koruma seçeneği sunmaktadır. Poliçe başlangıcında bu detayların doğru seçilmesi önem taşır.
Tam Kasko ve Genişletilmiş Kasko Farkı
- Tam Kasko: Kapsam en geniş; çarpıp kaçma, ihtiyari mali sorumluluk, ferdi kaza, çekici, ikame araç dâhil,
- Genişletilmiş Kasko: Standart kapsam; ihtiyari ek teminatlar opsiyoneldir,
- Dar Kasko: Yalnızca temel teminatlar; çarpıp kaçma ve hırsızlık çoğu kez kapsam dışıdır.
Kasko ret kararına itiraz süreci hakkında ayrıntı için Kasko Hasar Reddi İtiraz 2026 rehberi incelenebilir.
Değer Kaybı ve Diğer Tazminat Kalemleri
Park hasarında talep edilebilecek tazminat kalemleri yalnızca onarım bedeli ile sınırlı değildir.
Araç Değer Kaybı Tazminatı
Hasarlı ve onarılmış araç, ikinci el piyasasında değer kaybeder. Bu kayıp; aracın model yılı, kilometresi, hasar geçmişi, onarım türü ve piyasa değeri esas alınarak hesaplanır. Genellikle:
- Yaşı 2'nin altında olan araçlar,
- 165.000 km'nin altındaki araçlar,
- Onarımı şasi, motor, vites gibi temel aksamı içeren araçlar
değer kaybı tazminatına hak kazanır. Detaylı bilgi için Araç Değer Kaybı Başvurusu 2026 sayfasına başvurulabilir.
İkame Araç Bedeli
Aracın onarımda kaldığı süre boyunca aynı sınıfta bir kiralık araç bedeli, karşı tarafın sigortacısından veya doğrudan kusurlu sürücüden talep edilebilir. Hesaplama; ortalama günlük kiralama bedeli ve fiili onarım süresi üzerinden yapılır.
Mahrumiyet Tazminatı
Ticari araçlar için kazanç kaybı, ikame araç temin edilmemişse mahrumiyet tazminatı olarak talep edilebilir. Taksi, kamyon, minibüs gibi araçların günlük gelir kayıpları belgelendirilerek istenir.
Manevi Tazminat
Yalnızca maddi hasarın olduğu park kazalarında manevi tazminat genellikle kabul edilmemektedir. Ancak fiziksel yaralanma veya ciddi psikolojik etki söz konusuysa TBK m. 56 kapsamında talep edilebilir.
Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süreler
Park halinde araç hasarı tazminatında uygulanan zamanaşımı süreleri şunlardır:
- KTK m. 109: Zorunlu trafik sigortasına karşı 2 yıl (her hâlükârda 10 yıl),
- TBK m. 72: Haksız fiilden doğan tazminat davası 2 yıl (her hâlükârda 10 yıl),
- TTK m. 1420: Kasko sözleşmesinden doğan tüm istemler 2 yıl,
- TCK ceza zamanaşımı: Eylem aynı zamanda suç oluşturuyorsa ceza zamanaşımı süresi uygulanır,
- Sigortaya yazılı başvuru: Şirket cevap verene kadar zamanaşımını durdurur,
- Tahkim, dava ve icra takibi: Zamanaşımını keser.
Tüm zamanaşımı detayları için Trafik Kazası Zamanaşımı Süresi 2026 sayfasına başvurulabilir.
Park halindeki araç hasarlarında kusur belirleme, fail tespiti ve sigorta sürecinin yönetimi her olayın koşullarına göre değişen teknik değerlendirmeler gerektirir. Konuya ilişkin değerlendirme için Balgat Hukuk iletişim sayfası üzerinden büromuza ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Park halinde aracıma çarpan kişiyi nasıl bulabilirim?
Olay sonrası en kısa sürede 155 Polis İmdat'a bildirim yapın; çevredeki güvenlik kameralarının ve MOBESE kayıtlarının taranmasını talep edin. Tanık beyanları, hasarın izleri ve boya örneği faili bulma sürecinde belirleyicidir.
Çarpıp kaçma sonrası sigorta hangi süre içinde ödeme yapar?
Karşı taraf tespit edilirse zorunlu trafik sigortacısı, belgelerin tamamlandığı tarihten itibaren 15 iş günü içinde ödeme yapmak zorundadır. Failin bulunamaması hâlinde kasko ödemesi genellikle 30 gün içinde tamamlanır.
Park hasarı sigortasız araçla yapılmışsa ne olur?
Karşı tarafın aracı sigortasız ise tazminat doğrudan kusurlu sürücüden veya araç işletenden TBK m. 49 kapsamında talep edilebilir. Bedeni zararlarda Güvence Hesabı'na başvurulabilir; ancak Güvence Hesabı yalnızca bedeni zararları karşılar, maddi hasarda devreye girmez.
Otopark görevlisinin gözetiminde park edilen araçta hasar olursa ne olur?
Vale veya otopark işletmesi tarafından gözetilen araçlarda hasar oluşursa; otopark işletmesinin TBK m. 561 vd. (vedia sözleşmesi) kapsamındaki sorumluluğu doğar. Otopark işletmesi sigortasından tazminat talep edilebilir.
Park hasarı için kaza tespit tutanağı şart mı?
Karşı taraf olay yerinde ise tarafların imzaladığı kaza tespit tutanağı yeterlidir. Karşı taraf yoksa veya anlaşmazlık varsa polis tutanağı düzenlenmesi gerekir. Sigortaya başvuruda her iki durumda da tutanak zorunludur.
Park hasarında manevi tazminat alınabilir mi?
Yalnızca maddi hasarın bulunduğu park kazalarında manevi tazminat kural olarak verilmez. Yaralanma, kalıcı hasar veya ciddi psikolojik etki söz konusuysa TBK m. 56 uyarınca manevi tazminat talep edilebilir.